🐉 เคยเห็นไหม? แมลงปอสีเทาอมฟ้าที่ชอบเกาะตามปลายกิ่ง

               หากเดินเล่นตามพื้นที่สีเขียว พื้นที่เปิด หรือบริเวณใกล้แหล่งน้ำภายใน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์และอุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ลองสังเกตตามปลายกิ่งไม้หรือพืชพรรณรอบตัวให้ดี เพราะเราอาจได้พบกับ “แมลงปอบ้านทุ่งขนเทา” อีกหนึ่งสมาชิกตัวเล็กของธรรมชาติใน มวล.

               แมลงปอชนิดนี้มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Potamarcha congener จัดอยู่ในวงศ์ Libellulidae ซึ่งเป็นกลุ่มแมลงปอบ้าน โดยมีข้อมูลการพบกระจายกว้างในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และสามารถพบได้ในสภาพแวดล้อมหลากหลาย ตั้งแต่บริเวณใกล้บ่อน้ำไปจนถึงชายป่าและพื้นที่เปิด

🩶 ทำไมถึงเรียกว่า “ขนเทา”?

               จุดเด่นที่สังเกตได้ใน ตัวผู้โตเต็มวัย คือบริเวณอกและส่วนต้นของท้องมีสีเทาอมฟ้า คล้ายมี
ผงหรือฝ้าสีอ่อนเคลือบอยู่ ส่วนท้องช่วงถัดไปมีสีเหลืองสลับลวดลายดำ ทำให้มีรูปลักษณ์แตกต่าง
จากแมลงปอบ้านหลายชนิด

               ส่วนตัวเมียและตัวผู้วัยอ่อนจะมีสีสันแตกต่างออกไป โดยมักเห็นโทนเหลือง น้ำตาล และดำ
เด่นกว่า ก่อนที่ตัวผู้จะเปลี่ยนลักษณะเมื่อโตเต็มวัย 

               ลักษณะที่แตกต่างกันระหว่างวัยและเพศจึงเป็นเรื่องสนุกสำหรับคนรักธรรมชาติ เพราะแมลงปอที่เห็นต่างสีกัน บางครั้งอาจเป็น ชนิดเดียวกัน แต่อยู่คนละช่วงวัยหรือคนละเพศ

🌿 ชอบเกาะรอ…แล้วบินออกไปอย่างรวดเร็ว

               หนึ่งในพฤติกรรมที่พบได้ของแมลงปอบ้านทุ่งขนเทา คือการ เกาะตามกิ่งไม้หรือจุดที่มองเห็นบริเวณโดยรอบ ก่อนบินออกไปจับแมลงที่ผ่านเข้ามา แล้วอาจกลับมาเกาะในบริเวณใกล้เคียงอีกครั้ง

               แมลงปอเป็น นักล่าในโลกของแมลง โดยตัวเต็มวัยจับแมลงชนิดอื่นเป็นอาหาร การเห็นมันเกาะนิ่ง ๆ จึงไม่ได้หมายความว่ากำลังพักเพียงอย่างเดียว แต่อาจกำลังเฝ้ามองเหยื่อและเตรียมพร้อมออกล่าอยู่ก็ได้

💦 ชีวิตของแมลงปอเริ่มต้นในน้ำ

               แม้เราจะคุ้นเคยกับภาพแมลงปอบินอยู่กลางอากาศ แต่ช่วงหนึ่งของชีวิตแมลงปอเกิดขึ้น ในแหล่งน้ำ ตัวอ่อนดำรงชีวิตอยู่ในน้ำ ก่อนเปลี่ยนผ่านและออกมาเป็นแมลงปอตัวเต็มวัย

               ด้วยเหตุนี้ พื้นที่ที่มีทั้งแหล่งน้ำ พืชพรรณ และพื้นที่เปิดจึงสามารถรองรับช่วงชีวิตและกิจกรรมของแมลงปอได้หลายรูปแบบ โดยแหล่งอาศัยของ Potamarcha congener มีรายงานทั้งบริเวณบ่อน้ำ พื้นที่ชุ่มน้ำ และแหล่งน้ำที่ไหลช้า รวมถึงบริเวณชายป่า

🔎 แมลงตัวเล็ก แต่มีเรื่องให้เรียนรู้มากกว่าที่คิด

               การพบเห็น แมลงปอบ้านทุ่งขนเทา ภายในมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เป็นอีกหนึ่งโอกาสที่จะชวนทุกคนหยุดมองสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กรอบตัว  เพียงแมลงปอหนึ่งตัว เราสามารถตั้งคำถามต่อยอดได้มากมาย เช่น

ทำไมตัวผู้กับตัวเมียจึงมีสีต่างกัน?
ทำไมแมลงปอชอบกลับมาเกาะที่เดิม?
แมลงปอมองเห็นเหยื่อกลางอากาศได้อย่างไร?
และทำไมช่วงหนึ่งของชีวิตต้องอาศัยอยู่ในน้ำ?

               คำถามเหล่านี้สามารถเชื่อมโยงไปสู่การเรียนรู้ทั้งเรื่อง วงจรชีวิต พฤติกรรมการล่า การปรับตัว และความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับถิ่นอาศัย

📸 พบแล้ว ลองหยุดดูแทนการไล่จับ

               สำหรับผู้ที่สนใจถ่ายภาพหรือสังเกตแมลงปอ ควรเข้าใกล้อย่างช้า ๆ และหลีกเลี่ยงการจับหรือไล่ เพราะแมลงปอบ้านทุ่งขนเทาสามารถตอบสนองต่อสิ่งรบกวนและบินหลบได้อย่างรวดเร็ว

               การนั่งรอและสังเกตจากระยะที่เหมาะสม นอกจากจะไม่รบกวนธรรมชาติแล้ว ยังเพิ่มโอกาสที่จะได้เห็นพฤติกรรมจริง ทั้งการเกาะพัก บินออกล่า และกลับมาใช้จุดเกาะเดิมอีกครั้ง

               🌱 ครั้งต่อไปที่เดินเล่นภายใน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ลองลดความเร็วลงสักนิด แล้วมองตามกิ่งไม้หรือพื้นที่โล่งรอบตัว หากเห็นแมลงปอที่มีสีเทาอมฟ้าบริเวณลำตัวและท้องสีเหลืองสลับดำ คุณอาจกำลังได้พบกับ “แมลงปอบ้านทุ่งขนเทา” อีกหนึ่งชีวิตตัวจิ๋วที่ซ่อนเรื่องราวของธรรมชาติไว้มากกว่าที่ตาเห็น

❤️ อุทยานพฤกษศาสตร์ แหล่งเรียนรู้และสร้างสุขให้ทุกคน
Walailak Botanic Park, Land of Knowledge and Happiness for All