SIRIN MUSEUM ชวนเรียนรู้ “หอยบุษราคัม–หอยนกขมิ้น” อัญมณีมีชีวิต สะท้อนความสมบูรณ์ของธรรมชาติในอุทยานพฤกษศาสตร์ ม.วลัยลักษณ์

             SIRIN MUSEUM ได้จัดแสดงโมเดล “หอยบุษราคัม” ขนาดใหญ่ ภายในห้องนิทรรศการ “หวนดูทรัพย์สิ่งสินตน” เพื่อเป็นสัญลักษณ์แทนความหลากหลายทางชีวภาพของภาคใต้ และเป็นจุดเรียนรู้สำคัญที่เชื่อมโยงเรื่องราวของหอยบกกับทรัพยากรธรรมชาติในพื้นที่จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยหอยบุษราคัมเป็นหอยบกสกุล Amphidromus ที่มีเปลือกสีเหลืองทองสุกสว่างคล้ายอัญมณีบุษราคัม จนได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นหนึ่งในหอยบกที่มีความสวยงามโดดเด่นของประเทศไทย

             นอกจากหอยบุษราคัมซึ่งเป็นแลนด์มาร์กภายในพิพิธภัณฑ์แล้ว ในพื้นที่อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ยังพบ “หอยนกขมิ้น” ซึ่งเป็นหอยบกสกุลใกล้เคียงที่อาศัยอยู่จริงตามธรรมชาติ โดยเฉพาะบริเวณพื้นที่สีเขียวที่มีความชุ่มชื้น มีพืชพรรณหลากหลาย และมีสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของหอยบก

             หอยบกถือเป็นกลุ่มสิ่งมีชีวิตที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ และมักถูกใช้เป็นหนึ่งในตัวชี้วัดความสมบูรณ์ของธรรมชาติ เนื่องจากมีความไวต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม ทั้งความชื้น อุณหภูมิ คุณภาพป่า และความหลากหลายของพืชพรรณ การพบหอยสกุล Amphidromus ในพื้นที่ใด จึงสามารถสะท้อนให้เห็นถึงความชุ่มชื้นของป่า ความเพียงพอของพืชอาหาร ความสมดุลของระบบนิเวศ และความหลากหลายทางชีวภาพของพื้นที่นั้น

             การพบหอยนกขมิ้นบริเวณอุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จึงเป็นอีกหนึ่งข้อมูลสำคัญที่แสดงให้เห็นถึงคุณค่าของพื้นที่สีเขียวภายในมหาวิทยาลัย ซึ่งไม่ได้เป็นเพียงสถานที่พักผ่อนหรือแหล่งเรียนรู้เท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ธรรมชาติที่เอื้อต่อการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิตหลากหลายชนิด และมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของจังหวัดนครศรีธรรมราช

             ผู้สนใจสามารถเริ่มต้นการเรียนรู้ได้จากห้องนิทรรศการ “หวนดูทรัพย์สิ่งสินตน” ภายใน SIRIN MUSEUM เพื่อชมโมเดลหอยบุษราคัมขนาดใหญ่ เรียนรู้เรื่องราวการค้นพบ ความสำคัญ และความหลากหลายของหอยบกในภาคใต้ จากนั้นสามารถออกเดินทางต่อไปยังพื้นที่ธรรมชาติของอุทยานพฤกษศาสตร์ เพื่อสังเกตพุ่มไม้ กิ่งไม้ และใบไม้ที่มีความชุ่มชื้น โดยเฉพาะหลังฝนตก ซึ่งอาจเป็นโอกาสให้ได้พบหอยนกขมิ้นในธรรมชาติ

             กิจกรรมการเรียนรู้ดังกล่าวช่วยให้ผู้เข้าชมเห็นว่า ความมหัศจรรย์ของธรรมชาติไม่ได้อยู่ไกลตัว แต่อาจซ่อนอยู่ในสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กที่พบได้ระหว่างเส้นทางศึกษาธรรมชาติ การได้สังเกตหอยบกบนใบไม้หรือกิ่งไม้ จึงเป็นประสบการณ์ที่ช่วยสร้างความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับธรรมชาติ และกระตุ้นให้เกิดความสนใจในการอนุรักษ์สิ่งมีชีวิตและถิ่นอาศัยของสัตว์ขนาดเล็กมากยิ่งขึ้น

             SIRIN MUSEUM และอุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ขอเชิญชวนผู้ที่รักธรรมชาติ ชื่นชอบการถ่ายภาพ และสนใจความหลากหลายทางชีวภาพ มาสัมผัสประสบการณ์การเรียนรู้ด้วยตนเอง ถ่ายภาพกับ “น้องบุษราคัม” แลนด์มาร์กแห่งพิพิธภัณฑ์ และออกเดินทางตามหา “น้องหอยนกขมิ้น” อัญมณีมีชีวิตแห่งเรือนยอดไม้ในพื้นที่อุทยานพฤกษศาสตร์

             ภาพหอยนกขมิ้นถ่ายบริเวณหอชมฟ้าและสถานเพาะพันธุ์สัตว์ป่า อุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยคุณยุทธการ ไชยมณี และเผยแพร่โดยความอนุเคราะห์ของอุทยานพฤกษศาสตร์และพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเทพรัตนราชสุดาฯ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ส่วนภาพโมเดลหอยบุษราคัมถ่ายภายในห้องนิทรรศการ “หวนดูทรัพย์สิ่งสินตน” พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเทพรัตนราชสุดาฯ หรือ SIRIN MUSEUM

             SIRIN MUSEUM มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ขอเชิญทุกคนออกเดินทางค้นหา “อัญมณีมีชีวิต” แห่งผืนป่านครศรีธรรมราช และค้นพบว่า ความมหัศจรรย์ของธรรมชาติอาจซ่อนอยู่บนใบไม้เพียงใบเดียว ระหว่างเส้นทางศึกษาธรรมชาติของอุทยานพฤกษศาสตร์ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ รอให้ทุกคนได้เรียนรู้และค้นพบด้วยตนเอง

อ้างอิงทางวิชาการ

Schilthuizen, M., & Davison, A. (2005). The Convoluted Evolution of Snail Chirality. Naturwissenschaften, 92, 504–515.
Panha, S., & Burch, J. B. (2005). An Introduction to the Microsnails of Thailand. Malacological Review.
Sutcharit, C., Naggs, F., Wade, C. M., Fontanilla, I. K. C., & Panha, S. (2015). Systematics and Diversity of Southeast Asian Land Snails. Journal of Molluscan Studies.
Inkhavilay, K., Sutcharit, C., Panha, S., et al. (2019). Annotated Checklist of the Terrestrial Molluscs from Southeast Asia. ZooKeys.