เมื่อวันที่ 24 มิถุนายน 2569 ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เปิดการฝึกอบรมปฏิบัติการงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน หลักสูตร “5 องค์ประกอบงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน” ณ ห้องประชุมอินฟินิตี้ อาคารพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาเทพรัตนราชสุดาฯ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ โดยได้รับเกียรติจาก รศ.ดร.ฉัตรชัย กัลยาณปพน รักษาการแทนผู้อำนวยการอุทยานพฤกษศาสตร์ ในฐานะรองผู้อำนวยการศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มวล. เป็นประธานในพิธีเปิด และมี ผศ.ดร.ไพโรจน์ นวลนุ่ม รักษาการแทนรองผู้อำนวยการอุทยานพฤกษศาสตร์ กล่าวรายงาน

                การอบรมครั้งนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 24 – 27 มิถุนายน 2569 เพื่อสร้างความเข้าใจในแนวทางการสนองพระราชดำริ การบริหารจัดการ และการดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนอย่างเป็นระบบ ผ่านกระบวนการเรียนรู้ทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ โดยมุ่งให้ผู้เข้าร่วมสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาและหน่วยงานของตนเอง เพื่อสร้างความตระหนักด้านการอนุรักษ์ทรัพยากร และพัฒนาการใช้ประโยชน์จากฐานทรัพยากรอย่างยั่งยืน

                ภายในกิจกรรมได้รับเกียรติจาก คุณมรกต วัชรมุสิก หัวหน้าแผนก ระดับ 8 แผนกปฏิบัติการ อพ.สธ. สวนจิตรลดา เป็นวิทยากรหลัก พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ร่วมเป็นวิทยากรผู้ช่วย ถ่ายทอดองค์ความรู้เกี่ยวกับ “แนวทางการดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนตามแนวทางของโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริฯ” และสาระสำคัญของหลักสูตร 5 องค์ประกอบงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน

                สำหรับเนื้อหาการอบรมครอบคลุมองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ องค์ประกอบที่ 1 การจัดทำป้ายชื่อพรรณไม้ องค์ประกอบที่ 2 การรวบรวมพรรณไม้เข้าปลูกในโรงเรียน องค์ประกอบที่ 3 การศึกษาข้อมูลด้านต่าง ๆ องค์ประกอบที่ 4 การรายงานผลการเรียนรู้ และองค์ประกอบที่ 5 การนำไปใช้ประโยชน์ทางการศึกษา ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญในการพัฒนางานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนให้เป็นแหล่งเรียนรู้ที่เชื่อมโยงทรัพยากรธรรมชาติ วิทยาศาสตร์ และการศึกษาเข้าด้วยกัน

                นอกจากนี้ ผู้เข้าร่วมยังได้ลงพื้นที่ฝึกปฏิบัติ ณ สวนสมุนไพร อุทยานพฤกษศาสตร์ เพื่อฝึกทักษะการทำผังและแสดงตำแหน่งพรรณไม้ รวมถึงการจัดทำผังวิเคราะห์สภาพพื้นที่ เช่น ผังดินและน้ำ ผังแสงกับลม และผังมุมมอง อันเป็นกระบวนการสำคัญในการสำรวจ วิเคราะห์ และจัดการพื้นที่เรียนรู้ด้านพรรณไม้อย่างเป็นระบบ

                การฝึกอบรมดังกล่าวสะท้อนบทบาทของศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ในการเป็นกลไกสนับสนุนเครือข่ายสถานศึกษาและหน่วยงานในพื้นที่ ให้สามารถดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนได้อย่างถูกต้องตามแนวทาง อพ.สธ. พร้อมทั้งส่งเสริมการเรียนรู้ การอนุรักษ์ และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรท้องถิ่น เพื่อสร้างรากฐานการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป

              สถานศึกษาที่เข้ารับการนิเทศติดตาม ประกอบด้วย โรงเรียนบ้านนาเคียน จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2569 โรงเรียนเทศบาลวัดชัยชุมพล จังหวัดนครศรีธรรมราช เมื่อวันที่ 20 พฤษภาคม 2569 โรงเรียนพนมเบญจา จังหวัดกระบี่ เมื่อวันที่ 22 พฤษภาคม 2569 และโรงเรียนไทยรัฐวิทยา ๙๗ (บ้านบางบอน) จังหวัดระนอง เมื่อวันที่ 4–5 มิถุนายน 2569
                ในการดำเนินงาน ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ได้ตรวจสอบความถูกต้องและความครบถ้วนของเอกสารทางวิชาการ รับฟังการนำเสนอผลการดำเนินงานของแต่ละสถานศึกษา พร้อมชี้แนะแนวทางการปรับปรุงและการแก้ไขประเด็นต่าง ๆ เพื่อให้การดำเนินงานมีความสมบูรณ์ สอดคล้องกับแนวทางงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียน และมีความพร้อมสำหรับการเข้ารับการประเมินประจำปี 2569
                การนิเทศติดตามดังกล่าวมีความสำคัญต่อการส่งเสริมให้สถานศึกษาเข้าใจแนวทางการดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนอย่างถูกต้อง ทั้งในด้านการจัดทำข้อมูลพรรณไม้ การบูรณาการองค์ความรู้สู่การเรียนการสอน การจัดระบบเอกสารหลักฐาน และการนำเสนอผลการดำเนินงานตามบริบทของแต่ละโรงเรียน
                ศูนย์ประสานงาน อพ.สธ.-มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ยังคงมุ่งสนับสนุนสถานศึกษาในเครือข่ายให้สามารถดำเนินงานสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนได้อย่างมีคุณภาพ เพื่อร่วมสืบสานพระราชดำริด้านการอนุรักษ์ทรัพยากรไทย และส่งเสริมให้เยาวชนเกิดความรู้ ความเข้าใจ และจิตสำนึกในการอนุรักษ์พืชพรรณและทรัพยากรท้องถิ่นอย่างยั่งยืน