เสลดพังพอนตัวผู้…สมุนไพรใช้ภายนอกยอดนิยม
ไม้พุ่มขนาดเล็ก แตกกิ่งแน่น ใบออกตรงข้าม ปลายแหลม ช่อดอกเป็นกาบซ้อนแน่นรูปกรวยที่ปลายกิ่ง/ซอกใบ (hop-headed spike) ดอกสีเหลืองหลอดสั้น ปลายแผ่ 5 แฉก ผลเป็นฝักแตกดีดเมล็ด สูงราว 0.5–1.5 ม. โตง่าย แดดครึ่งวัน–เต็มวัน
รู้จักเสลดพังพอนตัวผู้ให้มากขึ้น
1. ชื่อวิทยาศาสตร์ : Barleria lupulina Lindl.
2. ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE
3. ชื่อสามัญ : Hop-headed Barleria
4. ลักษณะเด่น : ไม้พุ่มสูง 0.5–1.5 เมตร ใบเดี่ยวออก ตรงข้าม รูปใบหอก ปลายแหลม ช่อดอกเป็นกาบซ้อนรูปทรงคล้าย หัวฮอป (hop-headed spike) สีเขียวเข้มหรือออกน้ำตาลเมื่อแก่ ดอกจริงมีขนาดเล็ก สีเหลือง โผล่ออกจากกาบดอก ผลเป็นฝักเรียว เมื่อแก่จะแตกกระเด็นเมล็ด ทนแล้งดี และสามารถปลูกเป็นแปลงเรียนรู้หรือแนวพุ่มเตี้ยได้
แหล่งที่มา :
– Plants of the World Online (Kew Gardens), Barleria lupulina
– e-Flora of Thailand (Forest Herbarium)
– กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก
ประโยชน์ที่น่าสนใจ
1. ด้านภูมิปัญญาพื้นบ้าน (ใช้ภายนอก) : ใบตำหรือคั้นน้ำทา บรรเทาอักเสบ ฟกช้ำ คัน และแผลแมลง/สัตว์กัดต่อย
2. ด้านการเรียนรู้ : เป็นตัวอย่างสำคัญของพืชสมุนไพรที่ “ดูคล้ายแต่ไม่เหมือน” กับเสลดพังพอนตัวเมีย (Clinacanthus nutans) ที่ดอกเป็นหลอดสีแดง/ส้ม