ฟ้าทะลายโจร…สมุนไพรสำคัญในภูมิปัญญาไทย
ฟ้าทะลายโจรเป็นสมุนไพรที่ใช้แพร่หลายในระบบการแพทย์แผนไทย รสขมเป็นเอกลักษณ์ ใช้ในตำรับยาเกี่ยวกับ ไข้ เจ็บคอ และอาการอักเสบ ในแปลงสมุนไพร ฟ้าทะลายโจรเป็นตัวอย่างที่เด่นของพืชที่ “ยาอยู่ที่รส” สะท้อนแนวคิดการแพทย์ไทยที่ใช้รสยาเพื่อวินิจฉัยและเลือกวิธีการรักษา
รู้จักฟ้าทะลายโจรให้มากขึ้น
1. ชื่อวิทยาศาสตร์ : Andrographis paniculata (Burm.f.) Nees
2. ชื่อวงศ์ : ACANTHACEAE
3. ชื่อสามัญ : Green Chiretta / King of Bitters
4. ลักษณะเด่น : ไม้ล้มลุกสูงประมาณ 30–90 ซม. ใบเดี่ยวเรียวยาว ปลายใบแหลมดอกสีขาวแต้มม่วงเล็ก ๆ (ดอกเล็กมาก) ผลเป็น ฝักเรียวยาว แตกกระเด็นเมล็ดเมื่อแก่
แหล่งที่มา :
– Plants of the World Online (Kew Gardens) – ข้อมูลอนุกรมวิธาน
– e-Flora of Thailand, Forest Herbarium – ลักษณะพรรณไม้
– กรมการแพทย์แผนไทยฯ – บัญชียาหลักแห่งชาติและข้อแนะนำการใช้
ประโยชน์ที่น่าสนใจ
1. ด้านสรรพคุณยาไทย สามารถช่วยในเรื่องของอาการแก้ไข้ ไข้หวัด เจ็บคอ ลดอาการ อักเสบ และใช้เป็นยาขมแก้ร้อนใน
2. ด้านงานวิจัยสมัยใหม่ พบสารสำคัญ andrographolide ที่มีฤทธิ์ต้านการอักเสบและเสริมภูมิคุ้มกัน
(มีใช้ในตำรับยาแผนไทยที่ขึ้นทะเบียนในบัญชียาหลักแห่งชาติ)
ข้อควรระวัง : ไม่ใช้ในหญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร