ส้มแขก
  • ชื่อวิทยาศาสตร์ : Garcinia atroviridis Griff. 
  • ชื่อวงศ์ : CLUSIACEAE
  • ชื่ออื่นๆ :ชะมวงช้าง, ส้มควาย (ตรัง), อาแซกะลูโก (ยะลา), ส้มพะงุน (ปัตตานี), ส้มมะอ้น ส้มมะวน มะขามแขก (ภาคใต้) 
  • ลักษณะวิสัย :ไม้ยืนต้นทรงพุ่มกว้างสูงประมาณ 5-14 เมตร 

ใบ  ใบเดี่ยวออกตรงข้ามเป็นคู่ ใบใหญ่ผิวเรียบเป็นมัน ใบอ่อนมีสีน้ำตาลอมแดง ขอบใบเรียบ ปลายใบแหลม ยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร กว้างประมาณ 4-5 เซนติเมตร โดยใบแห้งจะมีสีน้ำตาล

ดอก ดอกออกตามปลายยอด ดอกเพศผู้มีกลีบเลี้ยง 4 กลีบ ด้านในสีแดง ด้านนอกมีสีเขียว มีเกสรเพศผู้เรียงอยู่บนฐานรองดอก ส่วนดอกเพศเมียเป็นดอกเดี่ยวแทงออกจากปลายกิ่ง มีขนาดเล็กกว่าดอกเพศผู้ รังไข่มีรูปทรงกระบอก

ผล  ผลเดี่ยว ผิวเรียบสีเขียว เมื่อแก่จัดจะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองแก่ มีขนาดใกล้เคียงกับผลกระท้อน เปลือกผลเป็นร่องตามแนวขั้วไปยังปลายผล มีประมาณ 8-10 ร่อง ที่ขั้วมีกลีบเลี้ยงติดอยู่ 2 ชั้น ชั้นละ 4 กลีบ เนื้อแข็งมีรสเปรี้ยวจัด ในผลมีเมล็ดแข็ง 2-3 เมล็ด

ช่วงเวลาที่มีดอกและผล

สรรพคุณทางยา ดอก ช่วยแก้อาการไอ ขับเสมหะ รักษาโรคเบาหวาน  ผล เป็นยาระบายอ่อนๆ เร่งระบบการเผาผลาญอาหาร ช่วยลดไขมัน ใบ ช่วยแก้อาการท้องผูก